dichter-bioloog
dicht, schrijft korte verhalen, tekent, schildert.
Is waarnemer van het gewone dat nooit gewoon is en erom vraagt in woord en beeld te worden vastgelegd.
Eind juni ontdekte ik hem. Het was warm, heet eigenlijk: de rapen zijn gaar, dichtte ik toen. Mijn spontaan verschenen Zonnebloem was nog een slungelig plantje van een paar decimeter hoog, maar al snel werd hij hoger en steviger en verscheen er in de top een indrukwekkende knop (foto 1).
Een linde. Niet langs de Lange Lindenlaan waar Lotje leerde lopen, maar langs de Lange Voort waar mensen richting winkelcentrum gaan. Slechts één linde staat er, hetgeen nogal ongebruikelijk is, want die staan doorgaans in lange rijen.
Ik zocht een plankje, want de barbecue wilde niet stevig blijven staan en dat soort spul bewaar ik in de overdekte ruimte tussen de twee schuurtjes met fietsen, tuingereedschap en tuinmeubilair. In Pesse inderdaad. Want ja, wat wil je: Pinksteren, prachtig weer en een massa bloeiend vingerhoedskruid.
Na hun winterrust ontwaken de bossen 'van onderop': een algemeen principe dat qua invulling verschillende vormen aanneemt omdat bossen nu eenmaal verschillen door grondsoort, ligging, vochtigheid en helling.
Mos is niet zeldzaam, althans niet de 'gewone' soorten die ik hier laat zien. Maar gewoon? Zodra je door de knieën gaat, zie je dat het indrukwekkende structuren zijn en dat ze al zo lang bestaan - veel langer dan zaadplanten - versterkt dat gevoel van ontzag.
Onder de kale bomen van het parkje bij de vijver is de zon gaan schijnen. Kleine zonnetjes zijn het, verspreid langs de takken van een - net als de bomen erboven - verder nog kale struik: de bloemenhoopjes van de Gele kornoelje die vorige week zelfs het 8 uur-Journaal haalden.
De waterhoentjes verkennen het ijs en lopen links en rechts kijkend tussen de sporen van andere vogels door. Zelf laten ze geen sporen na, daarvoor zijn ze te laat. Het sneeuwlaagje is nat geweest en daarna bevroren tot een weliswaar nog witte, maar ook ijzige laag die de oude afdrukken heeft geconserveerd.
Eind december lijkt de zomer eindeloos ver weg. En helaas: dat is ook zo. Daarom heeft moeder natuur speciaal voor de klagers en de mopperaars - ja, ik beken - een aantal trucs in haar trukendoos: de lichtpuntjes.
Ik kende hem niet, de plant met de blauwe bloem die ongevraagd in mijn tuin verscheen. En zo laat in het jaar nog! Het leek me een nachtschade en dat bleek het geval: het Zegekruid (Nicandra physalades).
Tussen de eilandjes van Pijpenstrootje is het gras van de tuin in Pesse kort, of nou gras, het is in feite een mengeling van gras, zegge, heide, mos, walstro en nog zo wat. Maar wel kort, want gemaaid. En het is arme grond, dus hard groeit het niet.
Het blijft een genoegen om ze te zien zwemmen, om ze met jaloersmakend gemak door het water te zien glijden en ze tussendoor in het water te zien 'staan'. Aaibare beesten, die zeehonden, dat wil zeggen: zo zien ze eruit. Maar je kunt er niet bij en de aai-ervaring zou wel eens kunnen tegenvallen.
Een dodelijke steek heeft hij niet, de schorpioenvlieg, ondanks de schorpioenachtige krulstaart waar hij naar is genoemd. Hij ja, want vrouwtjes hebben die krulstaart niet; seksisme in het klein dus, waar nog bij komt dat mannetjes die schorpioenstaart gebruiken om het vrouwtje tijdens de paring vast te klemmen.
Ook in 2003 was er al eens een tentoonstelling rond Floris Verster in Stedelijk Museum De Lakenhal. Iets completer dan deze in mijn herinnering, maar erg betrouwbaar is dat niet.
Langs het schoolplein, hier net om de hoek, groeit een randje klimop. Het is klimop die niet klimt omdat het hek geen houvast geeft, ook voor kinderen niet. Vandaar waarschijnlijk. Tot zover niets aan de hand, alles normaal. Maar wat komt daar nou plotseling uit tevoorschijn?
Bij de overgang van mei naar juni is het bijna onmogelijk om niet te denken aan akeleien, vingerhoedskruiden en vlierstruiken. Want die zijn met vele en hun bloei is kleurrijk en opvallend. Toch is dit óók de tijd dat veel grassen gaan bloeien, maar ja, dat is nu eenmaal een stuk minder opvallend.
Pasen, prachtig weer en dan met de kleinkinderen in Drenthe: zand en water, het ven. Waarin duizenden kikkervisjes blijken te zwemmen die gevangen moeten worden en daarna - onder protest - ook weer vrijgelaten.
Van boven kleurt alleen de treurwilg, lichtgeel door kale takken
maar hier beneden heeft de daslook zijn groene punten uitgerold
tot vochtig blad dat eilanden vormt in de bladerzee, oud bruin
bestrooid met jonge anemonen die bescheiden staan te wachten
Terwijl onze eigen, wilde kardinaalsmuts hier een tamelijk onzichtbaar leven leidt - behalve in de herfst, als zijn blaadjes vallen en de roze kardinaalsmutsen zichtbaar worden - is zijn verwant uit Oost-Azië in parken en tuinen aan een opvallende opmars bezig.
De vuurwerkresten lagen nog op straat, het was een prille dag in januari. Bij de ingang van het park werd ik begroet met het wuiven van bloeiende katjes. Elzenkatjes. Wat? Ja. Want de boom was te groot en de katjes te grauw voor een hazelaar. Maar ja, een els die begin januari al bloeit? En niet zo'n beetje ook?
Hij heeft een makkelijk leventje, de sierappel, geen andere taak of verantwoordelijkheid immers dan mooi zijn en bekoren.
Zowel Dirk als Conall zijn het land uit gewaaid en over drie weken zullen de dagen weer langer worden. Tot zover het goede nieuws. Maar voorlopig zijn de dagen nog kort, is het licht flets of vaker grauw. En soms, als de wolken vervloeien tot een donkergrijze deken, is er bijna helemaal geen licht.
Toen ik in mijn wijkje kwam wonen, werd er nog Sint Maarten gevierd. Maar die vrij ingetogen Nederlandse traditie - met de lampionnen, de kaarsjes en het aloude lied - is ingeruild voor het van oorsprong Iers-Angelsaksische Halloween dat meer tot de verbeelding spreekt. In elk geval is er meer te verbeelden.
Dat de hopplant zich in een toenemende belangstelling mag verheugen had ik al wel begrepen. De vele nieuwe IPA bieren vragen immers om veel hop. En ook om steeds meer variëteiten van de hop die zorgen voor de verschillen in smaak en bitterheid. Maar dat ik de hop als heg zou tegenkomen had ik niet verwacht.
De rijpende bessen worden straks door de vogels opgehaald, de gevleugelde vruchten vliegen straks uit op de herfstwind, maar alles wat groter en steviger is - noten, eikels, kastanjes - moet eerst vallen. Pas dan worden ze door vogels, muizen en eekhoorns versleept en bereiken ze hun plek van bestemming. Straks.
De groene kikker, ja, die is bekend. Wat heet: het is de kikker die de hoofdrol speelt in kinderboeken en tekenfilms, de kikker die zich nooit ver van het water waagt en daar het liefst een beetje in blijft drijven met de ogen als periscoop boven het wateroppervlak.
